Thema(’s): .

Onderzoek naar Peelrandbreuk Uden verfilmd

| In Uden onderzocht de Vrije Universiteit Amsterdam in september en oktober de Peelrandbreuk. Deze geologische breuk in de ondergrond ligt voor een deel in oergebied De Maashorst, het grootste aaneengesloten natuurgebied van Brabant. De breuk verbindt De Maashorst met een ander uniek natuurgebied in Brabant: de Peelvenen. Voor het wetenschappelijk onderzoek was op de plek van de Peelrandbreuk een 25 meter lange onderzoekssleuf gegraven. Van het hele onderzoeksproces maakte filmmaker Pieter van Hulten een filmverslag.

 

De Peelrandbreuk is aardkundig uniek in Europa. De breuk in de ondergrond loopt door heel Oost-Brabant en Limburg, tot voorbij Roermond, en is in De Maashorst goed zichtbaar. De wijstgronden langs de breuk zijn hooggelegen, drassige gebieden waar het ijzerrijke grondwater als kwel omhoog komt. Anders dan je zou verwachten zijn de hoge gronden dus nat en blijven de lager gelegen gronden droog. Deze zeldzame vorm van kwel heet wijst. Een zeer bijzonder fenomeen dat alleen onder specifieke omstandigheden voorkomt.

Geopark Peelhorst
Daarom heeft de provincie de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in het wijstherstel. Hiermee is een eerste stap gezet om van de Peelrandbreuk met zijn wijstgebieden UNESCO Geopark Peelhorst te maken: een door UNESCO erkend landschap met wetenschappelijke aardkundige, historische en ecologische waarde. “Dat is de volgende stap”, zegt gedeputeerde Johan van den Hout. “Een hele uitdaging want de sleutel van het Geopark, de Peelrandbreuk, ligt ondergronds. Met de sleuf laten we de breuk nu daadwerkelijk zien. Bij de breuk kun je een ondergrondse waterval van wel drie meter aantreffen. We kunnen de kennis die we hier opdoen, gebruiken om ons bodem- en watersysteem nog beter te begrijpen en het unieke karakter van de wijstgronden te laten zien. Zeker in een droge zomer is het goed om te zien dat Brabant van nature ook veel water biedt.”

Realtime zien wat de waterstanden zijn op de locatie? Klik op de foto.

Onderzoekssleuf
Voor het wetenschappelijk onderzoek werd op de plek van de Peelrandbreuk, aan de Lageburchtweg in Uden, een 25 meter lange onderzoekssleuf gegraven. “Zo konden we de Peelrandbreuk ondergronds en van heel dichtbij onderzoeken. Een unieke kans die zelden voorkomt”, aldus geoloog Ronald van Balen van de Vrije Universiteit.

Publieksdagen
Tijdens het onderzoek was de sleuf afgesloten voor publiek. Met uitzondering van twee publieksdagen; die waren in de herfstvakantie op 15 en 20 oktober.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Waterschap Aa en Maas, de provincie Noord-Brabant, Brabant Water en de Vrije Universiteit Amsterdam financieren het onderzoek. Werkplaats De Gruyter is als projectleider betrokken bij het graven van de sleuf en de promotie van de publieksdagen, ondersteund door Geopark Peelhorst i.o., gemeente Uden en De Maashorst.