Studenten ‘on tour’ langs initiatieven

Een inspirerende trip dwars door Brabant

| Een aantal studenten bij Werkplaats De Gruyter is betrokken bij initiatieven rondom klimaatadaptatie. Half maart gingen ze ‘on tour’ om op verschillende locaties een kijkje te nemen. Het werd een inspirerende trip dwars door Brabant. De jonge professionals van de Klimaatreis gingen op zoek naar plekken waar de klimaatverandering voelbaar is of de maatregelen al zichtbaar zijn.

 

 

 

 

 

 

“We zijn op veel plekken geweest waar ik normaal ook wel kom, bijvoorbeeld op een sportveld of een industrieterrein”, vertelt Gabriëlla Griffioen, die voor de regio Hart van Brabant bezig is met een stakeholder-analyse rondom klimaatadaptatie. “Wat me verraste, is dat ik er nu heel anders naar kijk. Ik ga nu meteen analyseren waarom het op een bepaalde plek warmer of juist kouder is. Als er ergens veel asfalt is en weinig groen is het er een stuk warmer en benauwder. Dat betekent ook dat het leefklimaat er minder gunstig is. Heel interessant, want die koppeling zou ik zelf nooit leggen. Dat is wat de praktijk blijkbaar met je doet. Een plek zien en beleven werkt gewoon het beste.”

Nieuwe energiebron
Vanuit het provinciehuis vertrokken de Klimaatreizigers met een busje naar Tilburg. Rondom de hoge toren van het provinciehuis hing geen mist. Een klein uur later was dat in Tilburg rondom de Piushaven wel anders; de top van de hoge woontorens waren wél in mist gehuld. Dat is geen toeval. Tilburg ligt als een centrum in het bekenlandschap. Daardoor zorgen de luchtstroom en -temperatuur voor (meer) mistvorming. Dit is in potentie een nieuwe energiebron. Het proces van mistvorming en condensatie kan zorgen voor het vrijmaken van nieuwe energie en het koelen in tijden van hittestress. Helaas is de techniek nog niet voorhanden om dit op grote schaal én rendabel te doen. Maar wel een bijzonder gezicht. Staand bij de Piushaven voelden de jonge professionals een koel briesje door de koeltestrook tussen het centrum en het verderop liggende buitengebied.

Toenemende droogte
Op weg naar Gilze-Rijen gingen ze ongemerkt over naar een ander bodemlandschap: van het relatief wat nattere Tilburg naar het wat drogere en hetere Gilze-Rijen. Deze laatste gemeente is wat hoger gelegen en voorzien van relatief grofmazig zand, waardoor het grondwater nog sneller wegzakt. In een woonwijk zagen de jonge professionals dat de bomen schade ondervinden van de toenemende droogte en het dalende grondwater. Een deel van deze bomen zal het niet redden; dat betekent nog minder groen in deze wijk, waardoor er nog meer hitte ontstaat.

Dalende grondwaterstanden
Een van de uitdagingen van de klimaatverandering: nadenken over nieuwe, passende vormen van groenvoorziening die wél in staat zijn om om te gaan met meer of minder water en dalende grondwaterstanden. Even later wandelden de Klimaatreizigers richting een zandafgraving en voelden ze de koelte op zich af komen. De koelte van het water en het omliggende groen zorgen voor een prettige verblijfplaats. De grote vraag: hoe krijgen we de koelte van het water naar de woonwijken en het overtollige water bij hoosbuien van de woonwijken naar de waterplas?

Ruimte als buffer
Rijdend richting de Biesbosch passeerde de groep jonge professionals enorme bedrijfshallen; concentraties van ‘verharding’ en nieuwe hitte-eilanden die bovendien ook nog de natuurlijke wind belemmeren. Van Loon op Zand naar de Biesbosch. Een groot, open, agrarisch landschap dat overgaat in een gebied waarin rivieren de ruimte krijgen, zodat ergens anders geen overstromingen plaatsvinden. Ruimte als buffer en opvangreservoir voor de toenemende fluctuaties van het water. Uiteindelijk is het doel het voorkomen van ongewenste economische schade. Daarvoor is in dit geval dan een relatief groot gebied (economisch/agrarisch) opgeofferd om er een prachtig natuurgebied voor terug te krijgen.

Verkoelende allee
De laatste stop was het centrum van Vlijmen. Hier werd een gebied bekeken waar komend jaar een park komt met opvang van water en voldoende schaduw. Een verkoelende allee tussen centrum (hitte-eiland) en kerk. De jonge professionals praatten over de mogelijkheid om het winkelklimaat te verbeteren door klimaatadaptieve maatregelen. En ondertussen waren ze toe aan een biertje op een zonnig terras. Dat warmere weer is zo slecht nog niet, toch!?