Thema(’s): .

Inzending werkplaats wordt doorontwikkeld voor Brabant

| Met een multidisciplinair team en 2 woningcorporaties nam Werkplaats De Gruyter deel aan ‘Who Cares’. Een prijsvraag uitgeschreven door Rijksbouwmeester Floris Alkemade. Het concept ‘AccuCulture’ wordt nu doorontwikkeld voor Brabant. In de vorm van een wijk waar je jong kunt zijn, oud kunt worden en op kunt laden ongeacht leeftijd, afkomst en bestemming. Een vernieuwend concept van onderop.

De prijsvraag richtte zich op een aantal bestaande locaties, waarvan er helaas geen in Brabant lag. “We hebben toch meegedaan vanwege de uitdagende vraagstelling”, aldus Etienne Lieben, procesbegeleider van het team. “We hebben zelf concrete organisaties in Brabant gezocht om samen te werken. Dit om uiteindelijk ook in de praktijk resultaten te kunnen boeken. Logisch dat onze inzending dus geen prijs won. Maar het concept ‘AccuCulture’ is wel enthousiast ontvangen bij de betrokken wooncorporaties, Woonbedrijf in Eindhoven en AlleeWonen in Roosendaal.”

Sociale cohesie
De Rijksbouwmeester vroeg in de prijsvraag om ideeën die wijken in Almere, Groningen, Rotterdam en Sittard-Geleen toekomstbestendig moeten maken. Deze naoorlogse wijken kampen met vergrijzing, verpaupering en vereenzaming. Er is behoefte aan wijken waar je jong mag zijn en zelfstandig oud kunt worden. Toepasselijke huisvesting, sociale cohesie en zingeving spelen daarbij een essentiële rol. Het werkplaatsteam – studenten, experts van Werkplaats De Gruyter en vertegenwoordigers van Woonbedrijf en AlleeWonen  – ontwierpen een matrix met op de X-as ‘Context, Concept, Content’ en op de Y-as ‘Space, Event, Move’. Deze begrippen van architect Tschumi zijn bedoeld om de sociale cohesie te bevorderen. Het gedrag van mensen bepaalt namelijk de energie en leefbaarheid in een wijk.

 

 

 

 

 

 

 

 

Klik hier voor een grotere afbeelding van het ontwerp: Accucultuur-visie who cares_high res

Wijk Langdonk
De wijk Langdonk in Roosendaal is een aandachtswijk met bijbehorende uitdagingen. Het woningaanbod past niet bij de vergrijzing van de wijk en de toenemende vraag naar kleine(ere) woningen. De bestaande huizen zijn standaard eengezinswoningen, niet energiezuinig en niet levensloopbestendig. Bovendien is de straat ‘niemandsland’, met als gevolg dat mensen zich geïsoleerd en soms onveilig voelen.

Rijksbouwmeester Floris Alkemade: ‘Veel naoorlogse wijken zijn gebouwd voor gezinnen, maar tegenwoordig is 40% van de bevolking alleenstaand. Daar moeten we onze wijken op aanpassen.’

Energie opwekken
Het werkplaatsteam bedacht als mogelijke oplossing het concept AccuCulture, waarmee het opwekken van de energie van de gemeenschap wordt bedoeld. Om energie vrij te laten stromen, moet je obstakels wegnemen (archipunctuur) en stimuleren (social hubs). De concrete oplossingen verschillen per wijk. Het team gaat uit van het aanwezige talent.

  • Archipunctuur gaat over de fysieke bouw, zoals passend woningaanbod, renovatie, verdichting, energiemaatregelen. De baten kunnen met de bewoners worden aangewend voor het creëren van social hubs. Daarnaast kunnen pleinen en straten zo worden ingericht dat mensen er gebruik van maken en elkaar ontmoeten.
  • Social hubs zijn ontmoetingsplekken, culturele knooppunten, waar mensen hun verhalen maken, interesses uitleven, talenten gebruiken/ontwikkelen, oplossingen bespreken.

Talent inzetten
Met AccuCulture wordt de energie van de gemeenschap opgewekt door de inzet van het aanwezige talent. De wijk biedt een divers woningaanbod, levendige straten en pleinen, energiepassief wonen, verdichting van de wijk, community building, een sociaal netwerk en economisch verantwoorde ‘social hubs’. Hierbij wordt gezocht naar ‘changemakers’ van onderop. Mensen die weten wat er speelt in de wijk, wat er nodig is, waar de energie zit en wie welke belangen heeft. De betrokken partijen zijn: de wijkbewoners, de gemeente, de woningbouwcorporatie en opbouwwerk, provincie en rijk.

 

**********************************************************************************************

Werkplaats gaat uitdaging Rijksbouwmeester aan

“Architecten willen dat het gebouw er mooi uitziet, bouwers hebben pret in een exploitabel gebouw en zorgdirecteuren willen financieel gezond zijn. Alle drie vergeten zij het belangrijkste: het gaat om goede zorg. Is dit gebouw goed voor deze doelgroep? En blijft het goed? Want de visie en missie van menig architect of zorgdirecteur is prachtig, maar de blinde vlek voor tijd en duurzaamheid is groot.”

Jurylid Nico Duijn, huisarts in Almere

 

De Nederlandse zorgstructuur is sterk aan het veranderen, en dat heeft ook een ruimtelijke impact. We worden steeds ouder, blijven langer gezond en de meeste mensen – hulpbehoevend of niet – willen het liefst zo lang mogelijk in hun eigen omgeving blijven wonen. Technologische vernieuwingen bieden volop mogelijkheden, maar er is vraag naar innovatieve en uitvoerbare ruimtelijke concepten. Niet alleen voor ouderen, ook andere generaties wonen steeds vaker alleen en zoeken naar verbondenheid. Tegelijkertijd zijn veel naoorlogse wijken toe aan een opknapbeurt en bieden volop ruimte voor transformatie.

Prijsvraag
Na de ontwerpersprijsvraag ‘A Home Away from Home’, doet Werkplaats De Gruyter mee aan ‘Who Cares’. Dit is een nieuwe prijsvraag van Rijksbouwmeester Floris Alkemade. Een multidisciplinair werkplaatsteam van jonge professionals en professionals heeft samengewerkt aan een inzending met vertegenwoordigers van twee woningcoöperaties.

Visie op woonwijken
Het team werd uitgedaagd om te komen met ‘innovatieve en toekomstgerichte visies op de Nederlandse woonwijken, die antwoord geven op de vergrijzing en de veranderingen in de zorg en ondersteuning; nieuwe ideeën die een impuls geven aan de ruimtelijke vernieuwing van de wijken’. Of zoals de Rijksbouwmeester het stelt:

‘Een stad die goed is ingericht voor mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben,
levert een betere stad op voor iedereen.’

WHO CARES is een open oproep aan ontwerpers en innovatieve doeners en denkers uit andere sectoren om gezamenlijk hun idee voor toekomstbestendige wijken te verbeelden. Er wordt geen uitgewerkt plan gevraagd, maar een heldere schets van een krachtig idee.

Bekijk de video van Floris Alkemade over de kunst van het samenleven: